Huizen bouwen in de fabriek heeft de toekomst

03 sep 2021 | Nieuwsberichten

In de fabriek van Jan Snel in de Eemshaven worden huizen in modules gebouwd, die op de bouwplaats in een of twee dagen in elkaar worden gezet. In plaats van op de bouwplaats bouwen de medewerkers van Jan Snel complete huizen in de fabriek. Sinds een paar jaar ook in de Eemshaven. ,,Je bouwt sneller en netter.’’

Door Gerdt van Hofslot. Bron: Dagblad van het Noorden

In de vierduizend vierkante meter grote fabriekshal van Jan Snel in de Eemshaven wordt getimmerd, gezaagd, geboord en gehamerd dat het een aard heeft. Terwijl een medewerker bezig is kozijnen af te stellen in een huis in aanbouw, hurken elders drie collega’s onder een opgetild casco, om de leidingen  van  het  sanitair  door  de voorgeboorde openingen te halen. Een paar meter verderop maakt een andere werknemer vanaf een ladder de dakbedekking van een huis vast. Schuin onder hem verfraait een tegelzetter een badkamer. Weer een ander personeelslid boort gaten voor de schroeven waarmee de isolatie tegen de gevel wordt bevestigd.

Alle activiteiten zijn onder dak. ,,We hebben nooit last van de regen of de vorst. Er zijn altijd genoeg medewerkers en iedereen heeft zijn eigen specialisatie’’, zegt projectleider Harold Mulder van het bouwbedrijf. De in Gieten woonachtige Mulder denkt dat deze vorm van bouwen steeds meer gemeengoed gaat worden. ,,Modulair bouwen is de toekomst. Je kunt zoveel sneller en netter bouwen dan op een bouwplaats. En je bespaart enorm op vervoer, waardoor je veel minder CO2 uitstoot.’’ ‘’Zelfs grote bouwers zoals BAM en Plegt-Vos kijken steeds meer naar deze vorm van bouwen. Iedereen gaat in de toekomst industrieel bouwen’’, voegt zijn collega Kia Hosseini toe. Alleen zo kan er volgens hem tempo worden gemaakt in de bouw – iets dat hard nodig is om het woningtekort aan te pakken. Het verschil met traditionele rijtjeshuizen en ‘tweekappers’ is volgens hem niet te zien.

Voor in de hal staan in plastic verpakte modules, allemaal van 6 bij 3 meter. ,,Het is een soort plug-and- play. Je hebt de modules en die breng je naar de locatie. Daar koppel je ze’’, zegt contractmanager Barry Dolk. Een huis bestaat uit zes modules. De nu gereedstaande exemplaren worden in Stedum aan de Hilmaarweg in elkaar gezet, zodat er straks 31 aardbevingsbestendige wisselwoningen staan, bedoeld voor bewoners die tijdelijk hun huis uit moeten wanneer dat wordt versterkt. Jan Snel heeft al meer dan 400 wisselwoningen in Groningen gebouwd. Eerst in Middelstum, later ook in Appingedam, Ten Post, Overschild, Loppersum, Ten Boer en ‘t Zandt. Alle huizen zijn bestand tegen lichte aardschokken. ,,We werken al jaren voor de Nationaal Coördinator Groningen’’, zegt Dolk. ,,Mede dankzij die opdrachten zit onze productie hier in de Eemshaven helemaal vol tot april-mei volgend jaar.’’

Bij het samenvoegen van de modules gebruikt het bedrijf vooral bouten. ,,We geloven in droge verbindingen. Zo kun je een huis na gebruik ook weer snel demonteren. Alles wat wij maken is trouwens demontabel. Huizen kunnen na tien jaar worden verplaatst en weer opnieuw gebruikt’’, zegt Mulder. Na het assembleren van de verschillende delen hoeven op de bouwplaats enkel nog de nutsvoorzieningen aangesloten te worden en is de woning gereed voor gebruik. De Drent wijst in de productiehal op een stalen casco, waar de betonvloer inmiddels in ligt. ,,Zie je die vier hoekpunten? Op die plekken komt het huis los op het betonnen fundament te staan. Als je een hijskraan hebt, zou je het hele gevaarte zo kunnen optillen.’’

Jan Snel beperkt zich niet tot tijdelijke woningen. Ook worden nieuwbouwwoningen, kantoren, hotels, studentenappartementen, sportcomplexen, explosiebestendige modules, noodwoningen, laboratoria en kindcentra neergezet, zoals de Farmsumerborg in Farmsum. Dat tijdelijke pand voldoet zo goed dat het permanent in gebruik is genomen. Voor de Hanzehogeschool in Groningen werd vorig jaar in acht weken een schoolgebouw van 1250 vierkante meter uit de grond gestampt. In Assen bouwde Jan Snel voor het Wilhelmina Ziekenhuis een tijdelijke polikliniek. Een bijzonder project is de ver- plaatsing van drie operatiekamers van Breda naar het Refaja Ziekenhuis in Stadskanaal. ,,Eind volgende maand begint die operatie. De ok’s zijn afkomstig uit een  ziekenhuis dat wordt gesloopt, maar ze komen in Stadskanaal goed van pas’’, weet Mulder.  Ook over de grens is het bouwbedrijf actief. Zo worden in Bochum en Essen honderden studentenwoningen geplaatst. In Bochum wordt tot twaalf hoog gebouwd. ,,Zo hoog zijn we nog niet eerder gekomen’’, zegt Dolk. Is het nadeel van het bouwen in de fabriek niet dat alle woningen op elkaar lijken? Een soort eenheidsworst? ,,Ik snap die kritiek. Maar er is wel degelijk variatie mogelijk en we kunnen huizen desgewenst ook aanpassen aan de eisen van de koper’’, aldus Dolk. ,,We gebruiken ook veel hout en baksteen waardoor je van zowel buiten als binnen geen ver- schil ziet met traditioneel gebouwde woningen.’’

De onderneming doet vooral zaken met corporaties en projectontwikkelaars, niet met particulieren. Huizen worden in series gebouwd. Het is nogal kostbaar om voor één particulier een productielijn op te zetten, pas bij grotere aantallen wordt dat qua prijs interessant. Toch wordt de particuliere markt niet helemaal vergeten. ,,We denken er wel over na. Maar het is hier niet zoals in Japan, waar je via een webshop je huis kunt kopen en laten bouwen. In Nederland zijn er allerlei eisen en beperkingen’’, aldus Hosseini. Het is vooral dat laatste gegeven dat modulair bouwen nog steeds lastig kan maken. ,,De techniek hebben we aardig onder de knie, we proberen zoveel mogelijk te standaardiseren. Maar het vergunningentraject en de nutsvoorzieningen kosten erg veel tijd. En daar ben je wel van afhankelijk. Zo moesten we bij het zorgcentrum dat we in Bedum bouwden een aggregaat plaatsen omdat de nutsvoorziening niet op tijd kon worden aangelegd’’, aldus Mulder. ,,Dat kostte 1000 euro aan brandstof in de week.’’ Net als veel bedrijven heeft Jan Snel ook last van de krapte aan materialen  en  grondstoffen.  Mulder: ,,Pvc is een heel groot probleem. Misschien dat we straks beton voor het riool moeten gebruiken bij gebrek aan pvc. Die kant gaat het op, je moet soms improviseren. En hout is er wel, maar het is veel duurder geworden, tot wel 60 procent.’’